Δευτέρα, 14 Οκτωβρίου 2019

WWW.TOTSISGROUP.GR   Est. 1954

ΤΕΥΧΟΣ logistis
Εισάγετε το email σας
και μείνετε ενημερωμένοι
Downloads
Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών ΣυστημάτωνΣυχνές Ερωτήσεις - Απαντήσεις
Λεπτομέρειες ¶ρθρου
Δευτέρα 7 Οκτωβρίου 2019
Αρθρο της Τζένης Πάνου
Xαρτόσημο στα άτυπα δάνεια ιδιωτών


Το τέλος χαρτοσήμου είναι ένας φόρος που επιβάλλεται σε αρκετές συναλλαγές για τις οποίες καταρτίζεται έγγραφο στην Ελλάδα. Επίσης, χαρτόσημο επιβάλλεται και σε συναλλαγές, οι οποίες αποδεικνύονται από εγγραφές στα λογιστικά βιβλία επιτηδευματιών, καθώς και η έγγραφη εξόφληση συμβάσεων, οι οποίες δεν χαρτοσημάνθηκαν κατά την κατάρτισή τους.

Δεν υπάγονται σε χαρτόσημο οι συναλλαγές που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του ΦΠΑ (πχ πωλήσεις αγαθών και υπηρεσιών) ή οι συμβάσεις για τις οποίες οφείλεται φόρος Μεταβίβασης Ακινήτων, Φόρος Γονικής Παροχής, Δωρεάς ή Κληρονομίας, κλπ. και γενικά κάθε σύμβαση, η οποία απαλλάσσεται ρητά του τέλους χαρτοσήμου (πχ μεταβιβάσεις μετοχών).

Οι «αστικές συμβάσεις», δηλαδή οι συμβάσεις μεταξύ ιδιωτών υπόκεινται συνήθως σε αναλογικό χαρτόσημο (συν εισφορά υπέρ ΟΓΑ) 3,6%, ενώ οι «εμπορικές συμβάσεις» (μεταξύ εταιρειών , εμπόρων, κλπ) υπάγονται σε χαρτόσημο 2,4%. Το χαρτόσημο υπολογίζεται συνήθως επί της χρηματικής αξίας της προς χαρτοσήμανση σύμβασης ή συναλλαγής.

Το «άτυπο» δάνειο ιδιωτών

Το χαρτόσημο αφορά σε έγγραφες συμβάσεις ή σε συναλλαγές που προκύπτουν από τα βιβλία επιτηδευματιών. Ειδικότερα, οι δανειακές συμβάσεις που συνάπτονται μεταξύ ιδιωτών, μπορεί να καταρτίζονται είτε εγγράφως, είτε να είναι άτυπες, χωρίς τήρηση του έγγραφου τύπου. Στις «άτυπες» δανειακές συμβάσεις μεταξύ ιδιωτών (όταν δηλ. δεν συντάχθηκε έγγραφο κατά τη σύσταση ή την εξόφληση του δανείου) δεν συντρέχει περίπτωση καταβολής τέλους χαρτοσήμου, βάσει πάγιας νομολογίας του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ 1514/1956, ΣτΕ 578/1957), καθ’ όσον ελλείπει η βασική προϋπόθεση της ύπαρξης εγγράφου (σύμβασης ή εγγραφής στα βιβλία ή εξοφλητικής απόδειξης).

Την ίδια θέση είχε ακολουθήσει και η Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ) της ΑΑΔΕ σε αρκετές αποφάσεις της. Ωστόσο, η πρόσφατη απόφαση της ΔΕΔ Θεσσαλονίκης υπ’ αριθ. 259/2019, ανέτρεψε τα δεδομένα. Η απόφαση αυτή, ερμηνεύοντας διασταλτικά τον νόμο, έκρινε ότι «άτυπο» δάνειο μεταξύ ιδιωτών, το οποίο πραγματοποιήθηκε με τραπεζική κατάθεση υπόκειται σε χαρτόσημο. Η προϋπόθεση του έγγραφου τύπου κρίθηκε ότι πληρώθηκε μέσω της απεικόνισης της κατάθεσης του δανείου στο βιβλιάριο της τράπεζας.

Συγκεκριμένα, κρίθηκε ότι «Επειδή, το βιβλιάριο της τράπεζας εξομοιώνεται με ιδιωτικό έγγραφο, παράγει πλήρη απόδειξη για όσα αναγράφει (5553/2006 ΕΦΑΘ, 95/2005 ΑΠ).Επειδή, το βιβλιάριο καταθέσεων ταμιευτηρίου, το οποίο εκδίδει και παραδίδει στον καταθέτη η ανώνυμη τραπεζική εταιρεία και στο οποίο απεικονίζονται, από τον Η/Υ της, τόσο η αρχική κατάθεση, όσο και οι μεταγενέστερες καταθέσεις ή αναλήψεις χρημάτων που ο ίδιος υπογράφει και που τηρούνται στο αρχείο της τράπεζας και στην μνήμη του Η/Υ. Το βιβλιάριο καταθέσεων, μόλις προσκομισθεί, εξομοιώνεται με ιδιωτικό έγγραφο, κατά την έννοια της ΚΠολΔ 444 αριθ. 3 και αποτελεί πλήρη απόδειξη, κατ’ άρθρο 448 παρ. 2 ΚΠολΔ, για όσα γεγονότα και πράγματα αναγράφει με μηχανική απεικόνιση, επιτρεπομένης μόνο της ανταποδείξεως κατά της αληθείας των εγγραφών (6812/2003 ΕφΑθ)».

Συνεπώς , με βάση την απόφαση αυτή, το μόνο άτυπο δάνειο που δεν υπόκειται σε χαρτόσημο είναι αυτό που καταβάλλεται σε μετρητά (και όχι με τραπεζική κατάθεση, γιατί τότε υφίσταται έγγραφος τύπος).

Βέβαια, τελικά η ορθότητα και νομιμότητα της εν λόγω απόφασης της ΔΕΔ θα κριθεί από τα διοικητικά δικαστήρια. Ωστόσο, μέχρι την ύπαρξη σχετικής νομολογίας (και υιοθέτησής της από την φορολογική διοίκηση), η ανωτέρω απόφαση ενδέχεται να επηρεάσει εφεξής τις κρίσεις των φορολογικών ελεγκτικών αρχών.

Η παραγραφή του Χαρτοσήμου

Από την 1/12014 ισχύει στο χαρτόσημο η πενταετής παραγραφή και οι λοιπές διατάξεις του άρθρου 36 του νέου Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας.

Αντίθετα, έως την 31/12/2013, η παραγραφή του δημοσίου για επιβολή τελών χαρτοσήμου, είχε κριθεί και νομολογικά ότι ήταν 20ετής, καθόσον δεν υπήρχε διάταξη που να ρυθμίζει ειδικότερο χρόνο παραγραφής και συνεπώς η σχετική αξίωση υπόκειτο στην κατά το άρθρο 249 του Αστικού Κώδικα εικοσαετή παραγραφή.

Ωστόσο, η πρόσφατη απόφαση του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών (1107/2019), υιοθετώντας το σκεπτικό της πάγιας νομολογίας του ΣτΕ επί της παραγραφής στην φορολογία εισοδήματος, σύμφωνα με το οποίο, η παραγραφή των φορολογικών αξιώσεων του Δημοσίου πρέπει να είναι εύλογης διάρκειας και μάλιστα σχετικά μικρής, ώστε να τηρείται η αρχή της ασφάλειας δικαίου και της αναλογικότητας, έκρινε ότι η εικοσαετής παραγραφή δεν μπορεί να εφαρμοστεί αναλογικά στην περίπτωση των τελών χαρτοσήμου. Ως εύλογη και αναλογικά εφαρμοστέα κρίθηκε από το δικαστήριο η πενταετής παραγραφή που προβλέπεται στη φορολογία εισοδήματος και στον κώδικα ΦΠΑ.

Εγκ. Α.Α.Δ.Ε. Ε. 2183/10.10.2019
Φορολογική μεταχείριση των χρηματοοικονομικών εξόδων που προκύπτουν σε περίπτωση καταβολής τόκων δανείου (ομολογιακού ή μη) όταν το ποσό του φόρου επανενσωματώνεται προκειμένου ο δικαιούχος να λαμβάνει το συνολικό ποσό των συμβατικών τόκων χωρίς το βάρος της παρακράτησης φόρου (ρήτρα "tax gross-up")
Εγκ. Α.Α.Δ.Ε. Ε. 2182/10.10.2019
Φορολογική μεταχείριση πώλησης συμμετοχών με ζημία ή εκκαθάρισης αλλοδαπής εταιρείας, στην οποία συμμετέχει ημεδαπή εταιρεία, με ζημία
Εγκ. Α.Α.Δ.Ε. Ε. 2181/10.10.2019
Μείωση μετοχικού κεφαλαίου ανώνυμης εταιρείας που έχει προέλθει από μετασχηματισμό με τις διατάξεις του ν.δ.1297/1972
Εγκ. Α.Α.Δ.Ε. Ε. 2179/03.10.2019
Κοινοποίηση της από 25/9/2019 Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου (142 Α) «Επείγουσα ρύθμιση για την απαλλαγή από την υποχρέωση απόδοσης του φόρου διαμονής» και παροχή οδηγιών για την ομοιόμορφη εφαρμογή
Εγκ. Α.Α.Δ.Ε. Ε. 2176/25.09.2019
Οδηγίες για την διακίνηση εμπορευμάτων προς / από την Ελεύθερη Ζώνη - Εφαρμογή της αριθμ. ΔΔΘΕΚΑ Δ1144720 ΕΞ2018/27-9-18 Απόφασης Διοικητή της ΑΑΔΕ (ΦΕΚ 4513/Β/15-10- 18 - ΑΔΑ: ΩΠΨΨ46ΜΠ3Ζ-ΗΑ7) με θέμα «Ιδρυση και λειτουργία των Ελευθέρων Ζωνών»
Περισσότερα »
Θέματα που θα μας απασχολούν όλο τον χρόνο
Στατιστικά κατώφλια έτους 2019 (Intrastat)



Επιμέλεια:Χρήστος Ν. Τότσης
Νικόλαος Χρ. Τότσης
Ειδήσεις - Κρίσεις - Σχόλια
Αρθρο του Γιώργου Δαλιάνη
Φορολογικοί έλεγχοι: Ποια έγγραφα από το αρχείο θα χρειαστεί να προσκομίσετε
Αρθρο της Τζένης Πάνου
Xαρτόσημο στα άτυπα δάνεια ιδιωτών
Αρθρο της Τατιάνας Ψαριανού
Η φορολόγηση αποθεματικών από sale and lease back σε περίπτωση υπεκμίσθωσης ακινήτων
Αρθρο του Αντωνίου Α. Νασόπουλου
Ειδικά θέματα για Δικηγόρους και για Αστικές Επαγγελματικές Δικηγορικές Εταιρείες (Δικηγορικές εταιρείες) βάσει των Ε.Λ.Π. Ν.4308/2014
Αρθρο του Γιώργου Δαλιάνη
Φορολογική αντιμετώπιση εταιρικών μετασχηματισμών
Επιμέλεια:Χρήστος Ν. Τότσης
Νικόλαος Χρ. Τότσης
Ειδήσεις - Κρίσεις - Σχόλια
Αρθρο του Χρήστου Ν. Τότση
Καταλογισμός φόρων και επιβολή προστίμων σε περίπτωση θανάτου του υπόχρεου.
Αρθρο της Τζένης Πάνου
Η παραγραφή των φορολογικών υποθέσεων
Αρθρο του Γιώργου Δαλιάνη με τη συνεργασία του Διονύση Σαμόλη
Πώς συνδέεται το ξέπλυμα βρώμικου χρήματος με τη φοροδιαφυγή και ποιες οι υποχρεώσεις του λογιστή
Περισσότερα »
ΚΑΛΑΘΙ ΑΓΟΡΑΣ
Το καλάθι είναι άδειο