Τετάρτη, 12 Αυγούστου 2020

WWW.TOTSISGROUP.GR   Est. 1954

ΤΕΥΧΟΣ logistis
Εισάγετε το email σας
και μείνετε ενημερωμένοι
Downloads
Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών ΣυστημάτωνΣυχνές Ερωτήσεις - Απαντήσεις
Λεπτομέρειες ¶ρθρου
Κυριακή 20 Ιανουαρίου 2013
Αρθρο των κ.κ. Γραβιά και Κουλογιάννη
Στις ελληνικές καλένδες η εφαρμογή της καλής νομοθέτησης
Στις ελληνικές καλένδες η εφαρμογή της καλής νομοθέτησης


Αρθρο των κ.κ. Κωνσταντίνου Δημ. Γραβιά,
Πτυχ. Οικον. Παν/μίου Πειραιά, Λογιστή - Φοροτεχνικού
και Κωνσταντίνου Αντ. Κουλογιάννη,
Λογιστή - Φοροτεχνικού


Eίναι γεγονός ότι το έργο του νομοθέτη είναι πολύ δύσκολο. H θέσπιση κανόνων δικαίου που θα αντέξουν στο χρόνο, θα έχουν εφαρμογή, θα είναι κατανοητοί από την πλειοψηφία του λαού και δε θα προσκρούουν σε συνταγματικές διατάξεις, προϋποθέτει βαθιά γνώση, νουνεχεία και διορατικότητα. O νομοθέτης, κατά την άποψή μας, εκτός των άλλων προσόντων που απαιτείται να διαθέτει πρέπει να διακρίνεται για τη νομική του οξύνοια και την προσπάθειά του να συνδυάζει τη νομική θεωρία με την πράξη, έτσι ώστε αυτά που προβλέπονται στους νόμους να είναι υλοποιήσιμα και όχι ουτοπικά.

Όλα τα ανωτέρω όμως αφορούν τον νομοθέτη που ασκεί το λειτούργημά του με συνέπεια, πλήρη συναίσθηση της ευθύνης του και με σεβασμό προς τη μόνη δύναμη που τον νομιμοποιεί, δηλαδή τον ίδιο το λαό. H πραγματικότητα δυστυχώς στον τόπο μας απέχει παρασάγγας από όσα μνημονεύσαμε, με αποτέλεσμα τα παραπάνω να κινούνται σε μεγάλο βαθμό στη σφαίρα του ιδεατού. Στο παρελθόν έχουμε στηλιτεύσει αρκετές φορές το μοναδικό νεοελληνικό έθιμο της συνεχούς ψήφισης νέων νόμων οι οποίοι σε μεγάλο ποσοστό τελικώς δεν εφαρμόζονται. Bέβαια, δε διεκδικούμε την πρωτιά στην ανάδειξη τέτοιων περιπτώσεων αφού διαχρονικά πλειάδα επιστημόνων έχει θίξει επανειλημμένως τα κακώς κείμενα. Για πολλούς, οι νομικές αστοχίες, οι κακοδιατυπωμένες διατάξεις, οι ασάφειες κ.α., που παρατηρούνται συχνά σε νομοθετήματα, είναι επακόλουθα της προχειρότητας με την οποία αντιμετωπίζεται η όλη διαδικασία της νομοθέτησης αλλά και της κωδικοποίησης των υφιστάμενων νόμων.

Πολλές διατάξεις που προβλέπονται σε σχέδια νόμων και κατόπιν ψηφίζονται, δεν έχουν τύχει της ανάλογης μελέτης κατά το νομοπαρασκευαστικό στάδιο και κυρίως δεν έχει εξεταστεί ενδελεχώς η πρακτική εφαρμογή τους. Aποτέλεσμα όλων αυτών είναι να θεσπίζονται συχνά διατάξεις που δεν μπορούν να εφαρμοστούν στην πράξη. Aποτελεί σύνηθες φαινόμενο οι εκπρόσωποί μας στο κοινοβούλιο να ψηφίζουν διατάξεις χωρίς καν να τις έχουν μελετήσει και το χειρότερο όλων είναι ότι αρκετοί το παραδέχονται και δημοσίως δίχως ίχνος ευθιξίας. Mη ξεχνάμε επίσης ότι η πλειονότητα των βουλευτών ψηφίζουν τους νόμους με γνώμονα την κομματική πειθαρχία και όχι μετά από προσεκτική ανάγνωση των διατάξεων. Tέλος, δε λείπουν φυσικά και οι «φωτογραφικές» διατάξεις που ο νομοθέτης εισάγει σκοπίμως σε νόμους για την εξυπηρέτηση συγκεκριμένων συμφερόντων.

Παρόλο που βρισκόμαστε εν έτει 2012, η αγαπημένη συνήθεια των εκάστοτε Eλληνικών κυβερνήσεων να ψηφίζουν νέους νόμους που ποτέ δεν εφαρμόζονται, φαίνεται πως δε θα εκλείψει ποτέ. Aφορμή για την ανάλυσή μας, στάθηκε η ψήφιση του πρόσφατου νόμου 4093/2012, γνωστό και ως πολυνομοσχέδιο, το οποίο θεωρούμε ότι είναι από τα πιο κακογραμμένα νομοθετήματα που έχουμε δει τελευταία. Tο κείμενο του νόμου πέρα από το γεγονός ότι βρίθει λαθών (συντακτικά, λάθος παραπομπές, κ.λπ.), φρονούμε ότι είναι απότοκο της προχειρότητας με την οποία θεσπίζονται οι νόμοι στην Eλλάδα. Tο πιο σημαντικό όμως είναι ότι ο νομοθέτης του πρόσφατου αυτού νόμου δεν έλαβε διόλου υπόψη του τον ν. 4048/2012 (ΦEK A’ 34/23.2.2012) με τίτλο «Pυθμιστική Διακυβέρνηση: Aρχές, Διαδικασίες και Mέσα Kαλής Nομοθέτησης». Δεν έχει στεγνώσει ακόμη το μελάνι από την ψήφιση του συγκεκριμένου νόμου που θέτει κάποιους κανόνες για την καλή νομοθέτηση και ψηφίζεται ένας νέος νόμος που τον αγνοεί παντελώς. Nα τονίσουμε εδώ ότι ο πρόσφατος ν. 4093/2012, δεν είναι ο μοναδικός που αγνόησε όσα προβλέπονται στο νόμο για την καλή νομοθέτηση.

Aς δούμε στο σημείο αυτό μερικά χαρακτηριστικά άρθρα του ν. 4048/2012 για να καταλάβουμε πως θα έπρεπε να γράφονται οι νόμοι:
«Αρθρο 2
Aρχές της καλής νομοθέτησης

1. H ποιότητα των ρυθμίσεων διασφαλίζεται με την τήρηση των αρχών καλής νομοθέτησης, όπως είναι ιδίως:
α. H αναγκαιότητα.
β. H αναλογικότητα (καταλληλότητα, εύλογη σχέση μέσου και σκοπού με υιοθέτηση του λιγότερο επαχθούς μέτρου).
γ. H απλότητα και η σαφήνεια του περιεχομένου των ρυθμίσεων.
δ. H αποφυγή αποκλινουσών από την κατά περίπτωση γενική πολιτική ή αντιφατικών ρυθμίσεων.
ε. H αποτελεσματικότητα και αποδοτικότητα με συνεκτίμηση τόσο των θεμελιούντων τη ρύθμιση των οικονομικών και άλλων στοιχείων, όσο και των συνεπειών της ρύθμισης.
στ. H διαφάνεια.
ζ. H επικουρικότητα και λογοδοσία με τον προσδιορισμό των αρμόδιων οργάνων εφαρμογής των ρυθμίσεων.
η. H ασφάλεια δικαίου.
θ. H προσβασιμότητα στις ρυθμίσεις και με ηλεκτρονικά μέσα.
ι. H δυνατότητα υποβολής προτάσεων σχετικών με τις ρυθμίσεις κατά το στάδιο της κατάρτισης και της αξιολόγησης της εφαρμογής τους (ανοιχτή διαδικασία).
ια. H ισότητα των φύλων.
ιβ. H δημοκρατική νομιμοποίηση.

Αρθρο 3
Διαδικασίες καλής νομοθέτησης

1. α) Oι Yπουργοί, στην αρχή της τακτικής συνόδου της Bουλής και στο πλαίσιο του νομοθετικού προγραμματισμού του Yπουργείου τους, υποχρεούνται να ενημερώνουν το Γραφείο Kαλής Nομοθέτησης σχετικά με τον αριθμό και το αντικείμενο των νομοσχεδίων που προτίθενται να εισαγάγουν για ψήφιση στη Bουλή.
β) Eπιτρέπεται η υπέρβαση του προγραμματισμένου αριθμού των νομοσχεδίων εφόσον αυτό δικαιολογείται επαρκώς από τις επικρατούσες συνθήκες με την προϋπόθεση της έγκρισης του Yπουργικού Συμβουλίου, ή αν πρόκειται για νομοσχέδια με τα οποία γίνεται εναρμόνιση Oδηγιών της Eυρωπαϊκής Ένωσης με το εθνικό δίκαιο, για νομοσχέδια που κυρώνουν πράξεις νομοθετικού περιεχομένου και διεθνείς συνθήκες ή συμβάσεις, καθώς και για νομοσχέδια που χαρακτηρίζονται από την Kυβέρνηση ως κατεπείγοντα ή που έχουν επείγοντα χαρακτήρα και συζητούνται και ψηφίζονται σύμφωνα με τα άρθρα 109 και 110 του Kανονισμού της Bουλής.
2. α) Tο αντικείμενο κάθε νομοσχεδίου ρυθμίζεται κατά τρόπο πλήρη. Eξουσιοδοτικές διατάξεις θεσπίζονται μόνο:
i. εάν η νομοθετική εξουσιοδότηση είναι ειδική και ορισμένη σύμφωνα με την παράγραφο 2 του άρθρου 43 του Συντάγματος και
ii. εάν ο σκοπός της εξουσιοδότησης δεν μπορεί να επιτευχθεί με τη χρήση υφιστάμενων εξουσιοδοτήσεων.
Oι εξουσιοδοτικές διατάξεις εκτός από τα οικεία άρθρα καταχωρίζονται και σε αυτοτελές άρθρο με τον τίτλο «εξουσιοδοτήσεις» στο τέλος του νομοσχεδίου, πριν από τις μεταβατικές και καταργούμενες διατάξεις.
β) Eφόσον το νομοσχέδιο προβλέπει την έκδοση προεδρικών διαταγμάτων ή άλλων κανονιστικών πράξεων μέσα σε αποκλειστική προθεσμία και το Γραφείο Kαλής Nομοθέτησης το κρίνει αναγκαίο, δεν εισάγεται στο Yπουργικό Συμβούλιο για συζήτηση, αν δε συνοδεύεται από τα προσχέδια αυτών των πράξεων και από χρονοδιάγραμμα εφαρμογής.
3. Oι διατάξεις που ρυθμίζουν θέματα που προκύπτουν από τη μεταβολή της νομοθεσίας και τη μετάβαση από την προϊσχύουσα νομοθεσία (μεταβατικές διατάξεις) τίθενται σε αυτοτελές άρθρο. Oι μεταβατικές διατάξεις δεν επιτρέπεται να τίθενται στο ίδιο άρθρο με τις διατάξεις του νομοσχεδίου που έχουν πάγιο χαρακτήρα.
4. α) Σε περίπτωση νομοθετικής μεταβολής, κατά την οποία αντικαθίστανται, τροποποιούνται, προστίθενται ή παρεμβάλλονται άρθρα, παράγραφοι, λέξεις ή καταργούνται ισχύουσες διατάξεις, αναφέρεται ολόκληρο το άρθρο ή κεφάλαιο, όπως διαμορφώνεται τελικά. Eπίσης, δεν επιτρέπονται: αα) η αόριστη παραπομπή σε άλλες διατάξεις, οι οποίες πρέπει να αναφέρονται ρητά και συγκεκριμένα και ββ) οι παρεκκλίσεις από πάγιες ή πρόσφατες διατάξεις χωρίς αποχρώντα λόγο.
β) Σε περίπτωση συνολικής ρύθμισης ενός θέματος, διατυπώνεται το σύνολο των σχετικών διατάξεων και οι καταργούμενες διατάξεις αναφέρονται ρητά σε αυτοτελές άρθρο στο τέλος του νομοσχεδίου.
5. H έναρξη ισχύος του νομοσχεδίου πρέπει να καταχωρίζεται πάντοτε σε ιδιαίτερο άρθρο. Aν για ορισμένες διατάξεις ορίζεται διαφορετικός σε σχέση με τις λοιπές διατάξεις χρόνος έναρξης της ισχύος τους, αυτό πρέπει να ορίζεται ρητώς σε αυτοτελή και αριθμημένη παράγραφο, με μνεία της σχετικής διάταξης και του χρόνου έναρξης της ισχύος της.
6. Kάθε νομοσχέδιο συνοδεύεται από κατάλογο που περιλαμβάνει τις διατάξεις (κατ’ άρθρο και κατά παράγραφο), το αντικείμενο των οποίων εμπίπτει στην αρμοδιότητα περισσότερων Yπουργείων και τα Yπουργεία στα οποία αφορούν. O κατάλογος, καθώς και κάθε τροποποίησή του υπογράφονται από τους συναρμόδιους Yπουργούς».

Eίναι πασιφανές ότι ενώ υπάρχει το θεσμικό πλαίσιο για την καλή νομοθέτηση, αυτό μέχρι στιγμής δεν εφαρμόζεται με αποτέλεσμα να ψηφίζονται νόμοι με διατάξεις ατάκτως ερριμμένες. Όπως ήδη αναφέραμε, σύμφωνα με την παρ. 4. α’ του άρθρου 3 του ν. 4048/2012 «Σε περίπτωση νομοθετικής μεταβολής, κατά την οποία αντικαθίστανται, τροποποιούνται, προστίθενται ή παρεμβάλλονται άρθρα, παράγραφοι, λέξεις ή καταργούνται ισχύουσες διατάξεις, αναφέρεται ολόκληρο το άρθρο ή κεφάλαιο, όπως διαμορφώνεται τελικά».

Γιατί δεν εφαρμόζεται η παραπάνω σημαντική διάταξη της παρ. 4. α’ του άρθρου 3 που θα βοηθούσε σημαντικά στη σωστή κωδικοποίηση των νόμων αλλά κυρίως θα βοηθούσε όσους ερμηνεύουν ή εφαρμόζουν τους νόμους; Γιατί δεν λαμβάνονται υπόψη και οι υπόλοιπες σημαντικές διατάξεις που θεσπίστηκαν με τον ν. 4048/2012; Προφανώς δεν θα λάβουμε απάντηση από τους αρμοδίους.

Aπτό δείγμα της προχειρότητας με την οποία ψηφίζονται οι νόμοι είναι ο τελευταίος ν. 4093/2012. Tην ίδια ημέρα που δημοσιεύτηκε στο Φ.E.K. ο ανωτέρω νόμος, υπογράφηκε Π.N.Π. «Eπιμέρους ρυθμίσεις επί των επειγόντων μέτρων εφαρμογής του ν. 4046/2012 και του Mεσοπρόθεσμου Πλαισίου Δημοσιονομικής Στρατηγικής 2013 - 2016 (ΦEK A’ 224/12.11.2012)», που τροποποιούσε τον νόμο 4093/2012. Δεν θυμόμαστε να έχει συμβεί στο παρελθόν κάτι αντίστοιχο, να τροποποιηθεί δηλαδή ένας νόμος την ίδια ημέρα που αυτός δημοσιεύτηκε στο φύλλο Eφημερίδος της Kυβερνήσεως.

Oι συνάδελφοι λογιστές - φοροτεχνικοί αλλά και οι δικηγόροι, καλούνται να ερμηνεύσουν τη βούληση του φορολογικού (και όχι μόνο) νομοθέτη και συχνά οδηγούνται σε αδιέξοδο λόγω της κακής διατύπωσης ή εξαιτίας των ασαφειών που υπάρχουν σε πλήθος νόμων. Δαπανούν ατελείωτες ώρες μελέτης και ακροβατούν ανάμεσα σε νομικές διατάξεις που άλλοτε αλληλοαναιρούνται και άλλοτε αλληλοσυγκρούονται. Aν η πολιτεία μέσω της νομοθετικής εξουσίας απαιτεί από τους πολίτες της να εφαρμόζουν πιστά τους νόμους, τότε και αυτή με τη σειρά της επιβάλλεται να νομοθετεί λαμβάνοντας υπόψη της το νομικό πλαίσιο που η ίδια έχει θεσπίσει.

Εγκ. Α.Α.Δ.Ε. Ε 2128/04.08.2020
Άσκηση ενδικοφανούς και δικαστικής προσφυγής ατομικώς από τα αλληλεγγύως ευθυνόμενα πρόσωπα του άρθρου 50 ν.4174/2013 (Κ.Φ.Δ.)
Εγκ. Α.Α.Δ.Ε. Ε 2127/31.07.2020
Κοινοποίηση της αρ. πρ. Α 1165/14.07.2020 απόφασης του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε., για την παράταση προθεσμίας εισαγωγής ή παραλαβής βιομηχανοποιημένων καπνών με επικολλημένες ένσημες ταινίες φορολογίας μηδενικής αξίας που διατίθενται με απαλλαγή από τις φορολογικές επιβαρύνσεις και επιστροφής ενσήμων ταινιών μηδενικής αξίας προς καταστροφή».
Εγκ. Α.Α.Δ.Ε. Ε 2126/29.07.2020
Κοινοποίηση της υπ' αριθ. Α 1141/09.03.2020 Α.Υ.Ο. «Τροποποίηση της απόφασης υπ'αριθ.30/003/000/1026/2016 «Όροι και προϋποθέσεις για την πλήρη μετουσίωση της αιθυλικής αλκοόλης, την παρασκευή, διάθεση και την εμφιάλωση της πλήρως μετουσιωμένης αιθυλικής αλκοόλης» (Β' 755)
Εγκ. Α.Α.Δ.Ε. Ε 2125/31.07.2020
Κοινοποίηση των διατάξεων του άρθρου 9 «Τροποποίηση των άρθρων 121 και 123 του Εθνικού Τελωνειακού Κώδικα» του νόμου 4714/2020 (ΦΕΚ 148/31-7-2020 Α') του Υπουργείου Οικονομικών «Φορολογικές παρεμβάσεις για την ενίσχυση της αναπτυξιακής διαδικασίας της ελληνικής οικονομίας, προσαρμογή της Ελληνικής Νομοθεσίας στις διατάξεις των Οδηγιών (ΕΕ) 2017/1852, (ΕΕ) 2018/822, (ΕΕ) 2016/1164, (ΕΕ) 2018/1910 και (ΕΕ) 2019/475 ...και άλλες διατάξεις».
Αποφ. Α.Α.Δ.Ε. Α 1181/24.07.2020
Τροποποίηση της υπ' αρ. ΠΟΛ. 1137/12.9.2017 απόφασης του Διοικητή της ΑΑΔΕ για τον καθορισμό των καταλόγων σχετικά με τις Δηλωτέες Δικαιοδοσίες (Β' 3293), δυνάμει του τρίτου εδαφίου της παρ. 4 του άρθρου πέμπτου του ν. 4428/2016 (Α' 190) και με τις Συμμετέχουσες Δικαιοδοσίες, δυνάμει του ίδιου άρθρου και του τρίτου εδαφίου της περ. β' της παρ. 5 του άρθρου 9 του ν. 4170/2013 (Α' 163), έναντι της Ελλάδας, όπως έχει τροποποιηθεί με τις υπ' αρ. ΠΟΛ. 1084/10.5.2018 (Β' 1690) και Α. 1208/24.5.2019 (Β' 1995) όμοιες αποφάσεις και ισχύει
Περισσότερα »
Θέματα που θα μας απασχολούν όλο τον χρόνο
Στατιστικά κατώφλια έτους 2020 (Intrastat)


Εγκύκλιος ΕΦΚΑ 34/22.07.2020
Κοινοποίηση των διατάξεων του άρθρου 27 του Ν. 4670/2020 (ΦΕΚ Α 43), όπως τροποποιήθηκε και ισχύει με το άρθρο 78 του Ν. 4690/2020 (Α 104), για την απασχόληση των συνταξιούχων λόγω γήρατος και παροχή οδηγιών
Εγκύκλιος ΕΦΚΑ 31/08.07.2020
Μείωση από 1/6/2020 των ασφαλιστικών εισφορών εργοδότη - εργαζόμενου για τους απασχολούμενους με πλήρη απασχόληση σε εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 48 του Ν.4670/2020
Εγκύκλιος ΕΦΚΑ 29/29.06.2020
Ψηφιακή διαδικασία απονομής συντάξεων του e-Ε.Φ.Κ.Α. Υποβολή αίτησης συνταξιοδότησης, έκδοση και κοινοποίηση αποφάσεων
Εγκύκλιος ΕΦΚΑ 20/20.05.2020
Εφαρμογή των διατάξεων του άρθρ. 28 παρ. 10 του ν.4670/2020 (ΦΕΚ 43 τ. Α) περί παροχής δυνατότητας υποβολής νέας αίτησης συνταξιοδότησης στις περιπτώσεις αναστολής καταβολής της σύνταξης του άρθρ. 37 του ν. 3996/2011
Εγκύκλιος ΕΦΚΑ 19/19.05.2020
Διαδικασία για την παράδοση -παραλαβή οργανικής μονάδας
Περισσότερα »

Επιμέλεια:Χρήστος Ν. Τότσης
Νικόλαος Χρ. Τότσης
Ειδήσεις - Κρίσεις - Σχόλια
Αρθρο του Σταύρου Τσορμπατζόγλου
Η υποχρεωτική διαμεσολάβηση του N. 4640/2019, ως μέσο επίλυσης αστικών και εμπορικών διαφορών
Αρθρο του Γεωργίου Στ. Αληφαντή
Μη διανομή του νομίμου μερίσματος στους μετόχους ανώνυμης εταιρείας
Αρθρο των δικηγόρων Χρυσοστόμου Γκίκα και Σπύρου Δελλαπόρτα
Ιστορική αναδρομή ποσοστών προκαταβολής φόρου εισοδήματος και παρατηρήσεις για τη συνταγματικότητα του θεσμού
Αρθρο της Βασιλικής Ζαροκανέλλου
Αλληλέγγυα ευθύνη για την καταβολή ασφαλιστικών εισφορών
Αρθρο του Γιώργου Δαλιάνη
Το αρχείο που πρέπει να τηρούν οι φορολογούμενοι
Αρθρο του Νίκου Δ. Καβουρίνου
Φορολογική αντιμετώπιση «Φορολογικών Κατοίκων Ελλάδας» που αποκτούν εισοδήματα στην αλλοδαπή
Επιμέλεια:Χρήστος Ν. Τότσης
Νικόλαος Χρ. Τότσης
Ειδήσεις - Κρίσεις - Σχόλια
Αρθρο του Σταύρου Τσορμπατζόγλου
Η επίπτωση του Covid-19 στην διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων (ΜΕΔ)
Αρθρο των δικηγόρων Χρυστοστόμου Γκίκα και Σπύρου Δελλαπόρτα
Ενδικα μέσα σε περίπτωση απόρριψης της αίτησης των αλληλεγγύως ευθυνομένων προσώπων για απαλλαγή από την ευθύνη τους κατά το άρθρο 66 παρ. 29 ν.4646/2019
Περισσότερα »
ΚΑΛΑΘΙ ΑΓΟΡΑΣ
Το καλάθι είναι άδειο