Μικρότερη προκαταβολή για τη ρύθμιση κόκκινων δανείων, συγκεκριμένες προθεσμίες απάντησης από τράπεζες και servicers και ισχυρότερη προστασία για όσους πληρώνουν κανονικά προβλέπει το σχέδιο παρεμβάσεων που ανακοίνωσε χθες το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για το ιδιωτικό χρέος.

Στο επίκεντρο βρίσκονται δυσκολίες που συχνά συναντούν οι οφειλέτες στην προσπάθεια να διευθετήσουν το χρέος τους, από την υψηλή προκαταβολή και τη μεγάλη αναμονή για μια πρόταση ρύθμισης μέχρι την ελλιπή ενημέρωση για το ποσό που χρωστούν. Παράλληλα, προβλέπονται συγκεκριμένες συνέπειες όταν παραβιάζονται τα δικαιώματά τους, καθώς και περισσότερη διαφάνεια στη λειτουργία των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων.

Συγκεκριμένα, το νέο πλαίσιο περιλαμβάνει οκτώ παρεμβάσεις για τους δανειολήπτες και άλλες οκτώ για την εποπτεία και τη λογοδοσία των servicers, με τον χρόνο έναρξης εφαρμογής και τις επιμέρους διαδικασίες να μένει να αποσαφηνιστούν μέσα από τις σχετικές διατάξεις και αποφάσεις.

Μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις είναι το ανώτατο όριο 15% στην προκαταβολή που μπορεί να ζητήσει ο πιστωτής για μια απευθείας, διμερή ρύθμιση. Σύμφωνα με την εξειδίκευση του υπουργείου, οι απαιτήσεις μπορούσαν σε ορισμένες περιπτώσεις να υπερβαίνουν το 30% και να φτάνουν ακόμη και το 50% της οφειλής, καθιστώντας δύσκολη την επίτευξη συμφωνίας.

Σε ένα υποθετικό παράδειγμα δανειολήπτη που χρωστά 100.000 ευρώ, η απαίτηση προκαταβολής 40% σημαίνει ότι πρέπει να διαθέσει άμεσα 40.000 ευρώ. Με το προτεινόμενο πλαφόν, η προκαταβολή δεν θα μπορεί να ξεπερνά τις 15.000 ευρώ, περιορίζοντας κατά 25.000 ευρώ το ποσό που χρειάζεται να καταβάλει στην αρχή.

Η διαφορά αυτή δεν αποτελεί διαγραφή χρέους, καθώς, χωρίς να συνυπολογίζονται τυχόν άλλοι όροι της συμφωνίας, το υπόλοιπο προς ρύθμιση αυξάνεται αντίστοιχα από τις 60.000 στις 85.000 ευρώ. Ωστόσο, η μικρότερη άμεση καταβολή μπορεί να επιτρέψει σε έναν οφειλέτη να προχωρήσει σε συμφωνία που διαφορετικά δεν θα μπορούσε να καλύψει οικονομικά.

Αντίστοιχα, σε χρέος 200.000 ευρώ, μια υποθετική προκαταβολή 50% αντιστοιχεί σε 100.000 ευρώ, ενώ με όριο 15% περιορίζεται στις 30.000 ευρώ. Τα 70.000 ευρώ της διαφοράς παραμένουν μέρος της οφειλής που θα πρέπει να διευθετηθεί, αλλά δεν απαιτείται να καταβληθούν προκαταβολικά.

Το πλαφόν δεν σημαίνει ότι όλοι οι δανειολήπτες θα καλούνται να πληρώσουν προκαταβολή 15%, καθώς προβλέπεται δυνατότητα χαμηλότερου ποσού με συνεκτίμηση ιδιαίτερης οικονομικής δυσχέρειας, κοινωνικών κριτηρίων ή ειδικών προβλημάτων υγείας.

Το σχέδιο προβλέπει νέα, τυποποιημένη διαδικασία διμερούς ρύθμισης, η οποία θα αντικαταστήσει την υφιστάμενη διαδικασία μέσω του Κώδικα Δεοντολογίας, εισάγοντας δεσμευτικά χρονικά όρια.

Από την υποβολή της αίτησης και του πλήρους φακέλου, ο πιστωτής θα έχει τρεις μήνες για να καταθέσει πρόταση βιώσιμης ρύθμισης ή να αιτιολογήσει εγγράφως την απόρριψη. Ο οφειλέτης θα διαθέτει έναν μήνα για να απαντήσει, ενώ η συνολική διαδικασία θα πρέπει να ολοκληρώνεται το αργότερο μέσα σε έξι μήνες.

Οι προθεσμίες δεν συνεπάγονται ότι κάθε αίτημα θα γίνεται δεκτό, αλλά δημιουργούν συγκεκριμένο χρονικό ορίζοντα για τη διαπραγμάτευση. Η πρόταση θα πρέπει να είναι έγγραφη και τεκμηριωμένη, να στηρίζεται στο εισόδημα και στη συνολική περιουσία του δανειολήπτη και να εξηγεί πώς προκύπτουν οι όροι αποπληρωμής. Όπου υπάρχουν δύο εφικτές εναλλακτικές λύσεις, θα πρέπει να παρουσιάζονται και οι δύο, ώστε ο οφειλέτης να έχει δυνατότητα επιλογής.

Παράλληλα, προβλέπεται δυνατότητα διαμεσολάβησης μέσω του Ελληνικού Χρηματοοικονομικού Μεσολαβητή, ενώ με απόφαση της Τράπεζας της Ελλάδος θα καθοριστούν οι ελάχιστες πληροφορίες που θα πρέπει να περιλαμβάνονται στις προτάσεις ρύθμισης.

Ενισχύεται, επίσης, η ήδη υφιστάμενη υποχρέωση υποβολής πρότασης τουλάχιστον τρεις μήνες πριν από τον πλειστηριασμό. Η πρόταση θα πρέπει να είναι κατάλληλη, βιώσιμη και τεκμηριωμένη, λαμβάνοντας υπόψη την πραγματική δυνατότητα αποπληρωμής, ώστε να προσφέρει μια ουσιαστική επιλογή διευθέτησης του χρέους.

Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στους δανειολήπτες που έχουν ενεργή ρύθμιση και την εξυπηρετούν, καθώς προβλέπεται απαγόρευση καταγγελίας της, έκδοσης ή εκτέλεσης διαταγής πληρωμής, κατάσχεσης και συνέχισης πλειστηριασμού όσο παραμένουν συνεπείς.

Η ίδια προστασία θα καλύπτει και περιπτώσεις στις οποίες μια δόση δεν καταβλήθηκε επειδή η τράπεζα ή ο servicer δεν χορήγησε εγκαίρως τα αναγκαία στοιχεία πληρωμής.

Για την παραβίαση των κανόνων προβλέπονται αυτοδίκαιη ακυρότητα των σχετικών πράξεων, αποκατάσταση των συνεπειών τους και πίστωση υπέρ του οφειλέτη ποσού ίσου με πέντε μηνιαίες δόσεις, μαζί με παράταση της ρύθμισης κατά πέντε μήνες χωρίς πρόσθετες επιβαρύνσεις.

Σε μια υποθετική ρύθμιση με μηνιαία δόση 600 ευρώ, το προβλεπόμενο ποσό πίστωσης αντιστοιχεί σε 3.000 ευρώ, εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις ενεργοποίησης των συνεπειών. Ξεχωριστά προβλέπεται διοικητικό πρόστιμο από 50.000 έως 500.000 ευρώ στον παραβάτη και αυξημένες εποπτικές συνέπειες σε περίπτωση επανάληψης.

Στο σκέλος της προστασίας περιλαμβάνεται, επίσης, επέκταση του χαρακτηρισμού ως ευάλωτων οφειλετών στους γονείς ή νόμιμους φροντιστές εξαρτώμενων τέκνων με πιστοποιημένη αναπηρία τουλάχιστον 67%. Η ένταξη θα προϋποθέτει την κάλυψη των προβλεπόμενων εισοδηματικών και περιουσιακών κριτηρίων, διευρύνοντας την πρόσβαση των συγκεκριμένων οικογενειών στην αντίστοιχη προστασία του εξωδικαστικού μηχανισμού.

Ο δανειολήπτης θα μπορεί να ζητά δωρεάν αναλυτική ενημέρωση για την οφειλή του, με τις συμβάσεις και τις τροποποιήσεις τους, το ιστορικό πληρωμών, τον τρόπο υπολογισμού του επιτοκίου και τον διαχωρισμό του χρέους σε κεφάλαιο, τόκους, προμήθειες και λοιπές επιβαρύνσεις.

Εφόσον οι πληροφορίες δεν είναι ήδη πλήρως διαθέσιμες στο σύστημα προσωποποιημένης ενημέρωσης, θα πρέπει να παρέχονται μέσα σε 45 ημέρες. Αν η προθεσμία παρέλθει χωρίς πλήρη ανταπόκριση, προβλέπεται αναστολή της τοκοφορίας μέχρι να χορηγηθούν τα στοιχεία, χωρίς αυτό να συνεπάγεται διαγραφή των τόκων που έχουν ήδη συσσωρευτεί.

Οι υποχρεώσεις ενημέρωσης συνοδεύονται από αυξημένη δημόσια λογοδοσία των servicers, οι οποίοι ήδη εποπτεύονται από την ΤτΕ. Το σχέδιο προβλέπει ετήσια δημοσιοποίηση στοιχείων για τα οικονομικά τους μεγέθη, την εταιρική διακυβέρνηση, τα χαρτοφυλάκια υπό διαχείριση, τα αποτελέσματα και τον χειρισμό των παραπόνων των δανειοληπτών.

Κάθε εταιρεία θα υποβάλλει στην ΤτΕ ετήσιο σχέδιο στρατηγικής διαχείρισης απαιτήσεων, με προβλέψεις εισπράξεων, κόστος, κινδύνους και δείκτες απόδοσης, ενώ ενισχύεται το πλαίσιο κυρώσεων και προβλέπεται η δημοσιοποίησή τους.

Για τις τιτλοποιήσεις που συνδέονται με εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου, όπως εκείνες του προγράμματος «Ηρακλής», προστίθεται ανεξάρτητος ετήσιος διαχειριστικός έλεγχος, ο οποίος θα καλύπτει και τις αμοιβές και τα έξοδα των εμπλεκόμενων προσώπων και του διαχειριστή.

Πηγή: imerisia.gr