Σε σημαντική συρρίκνωση του μηχανισμού του τεκμαρτού εισοδήματος για τη μεγάλη πλειονότητα των ελεύθερων επαγγελματιών οδηγούν οι αλλαγές που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στη ΔΕΘ, οι οποίες θα αρχίσουν να εφαρμόζονται από το φορολογικό έτος 2026 και θα αποτυπωθούν στις φορολογικές δηλώσεις του 2027.

Ο πυρήνας του συστήματος δεν καταργείται. Παραμένει ως ελάχιστη φορολογητέα βάση το ποσό που συνδέεται με τον κατώτατο μισθό και τις προβλεπόμενες προσαυξήσεις λόγω χρόνου άσκησης της επαγγελματικής δραστηριότητας. Καταργούνται, όμως, δύο πρόσθετοι μηχανισμοί που μπορούσαν μέχρι σήμερα να αυξήσουν σημαντικά το τεκμαρτό εισόδημα.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, περισσότερο από το 90% των ελεύθερων επαγγελματιών εκτιμάται ότι θα καλύπτει τα προβλεπόμενα κριτήρια για την εφαρμογή του νέου καθεστώτος.

Η πρώτη αλλαγή αφορά την προσαύξηση που συνδέεται με το κόστος μισθοδοσίας. Σήμερα το τεκμαρτό εισόδημα μπορεί να επιβαρύνεται με ποσό που αντιστοιχεί στο 10% του ετήσιου κόστους μισθοδοσίας της επιχείρησης.

Ο συγκεκριμένος μηχανισμός είχε ως αποτέλεσμα ένας επαγγελματίας που απασχολεί προσωπικό να κινδυνεύει να φορολογηθεί για υψηλότερο τεκμαρτό εισόδημα ακριβώς επειδή έχει εργαζομένους και αυξημένο μισθολογικό κόστος.

Η δεύτερη παρέμβαση αφορά τον τζίρο. Καταργείται η προσαύξηση που αντιστοιχεί στο 5% της διαφοράς μεταξύ του πραγματικού κύκλου εργασιών της επιχείρησης και του μέσου ετήσιου τζίρου του αντίστοιχου ΚΑΔ.

Έτσι, ένας επαγγελματίας με κύκλο εργασιών υψηλότερο από τον μέσο όρο του κλάδου του δεν θα βλέπει πλέον για τον συγκεκριμένο λόγο να ανεβαίνει αυτομάτως η ελάχιστη φορολογητέα βάση του.

Η κατάργηση των δύο αυτών προσαυξήσεων αποτελεί και το βασικότερο μέρος της παρέμβασης, καθώς σε επιχειρήσεις με προσωπικό ή υψηλότερο τζίρο μπορούσαν να δημιουργηθούν σημαντικές αποκλίσεις μεταξύ της βασικής ελάχιστης βάσης και του τελικού τεκμαρτού εισοδήματος.

Παρά τις αλλαγές, το τεκμαρτό εισόδημα δεν καταργείται συνολικά.

Παραμένει η ελάχιστη βάση που συνδέεται με τον κατώτατο μισθό, καθώς και οι προβλεπόμενες προσαυξήσεις ανάλογα με τα χρόνια λειτουργίας της επαγγελματικής δραστηριότητας.

Η λογική του συγκεκριμένου μηχανισμού είναι ότι κάποιος που ασκεί ενεργή επιχειρηματική δραστηριότητα δεν μπορεί να δηλώνει, για φορολογικούς σκοπούς, εισόδημα χαμηλότερο από τις ελάχιστες ετήσιες αποδοχές ενός εργαζομένου που αμείβεται με τον κατώτατο μισθό.

Στην πράξη, επομένως, η αλλαγή περιορίζει σημαντικά το τεκμαρτό σύστημα χωρίς να το καταργεί.

Το μέγεθος της διαφοράς φαίνεται σε χαρακτηριστικό παράδειγμα επιχείρησης εστίασης.

Καφέ που λειτουργεί επί 15 χρόνια, απασχολεί πέντε εργαζομένους και έχει ετήσιο κόστος μισθοδοσίας 105.000 ευρώ εμφανίζει με το σημερινό σύστημα τεκμαρτό εισόδημα 27.244 ευρώ.

Ο φόρος που αντιστοιχεί σε αυτό διαμορφώνεται στα 4.783 ευρώ.

Με το νέο καθεστώς και την αφαίρεση των δύο πρόσθετων προσαυξήσεων, η τεκμαρτή φορολογητέα βάση υποχωρεί στα 16.744 ευρώ και ο φόρος περιορίζεται στα 2.249 ευρώ.

Το ετήσιο όφελος φτάνει έτσι τα 2.534 ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί σε μείωση του φόρου κατά περίπου 53%.

Το παράδειγμα, πάντως, δεν σημαίνει ότι αντίστοιχη μείωση θα υπάρξει για όλους. Η τελική διαφορά θα εξαρτηθεί από το ύψος της μισθοδοσίας, τον κύκλο εργασιών, τον μέσο τζίρο του ΚΑΔ και τα υπόλοιπα χαρακτηριστικά κάθε δραστηριότητας.

Το δεύτερο βήμα των αλλαγών αφορά την προκαταβολή φόρου των ατομικών επιχειρήσεων.

Από το φορολογικό έτος 2027 ο συντελεστής μειώνεται από 55% σε 50%. Αυτό σημαίνει ότι, πέραν της ενδεχόμενης μείωσης του κύριου φόρου μέσω του περιορισμού του τεκμαρτού, οι επαγγελματίες θα έχουν μικρότερη επιβάρυνση και από την προκαταβολή έναντι του επόμενου έτους.

Η συγκεκριμένη παρέμβαση, ωστόσο, ενεργοποιείται έναν χρόνο αργότερα από τις αλλαγές στο τεκμαρτό.

Διευρύνεται, τέλος, η ειδική μεταχείριση για τους επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται στην περιφέρεια.

Η μείωση κατά 50% του τεκμαρτού εισοδήματος θα εφαρμόζεται πλέον σε οικισμούς με πληθυσμό έως 2.000 κατοίκους, αντί των 1.500 κατοίκων που αποτελεί σήμερα το σχετικό όριο.

Με τις παρεμβάσεις αυτές, το τεκμαρτό σύστημα περνά σε ηπιότερη εκδοχή από το φορολογικό έτος 2026. Η ελάχιστη βάση παραμένει, αλλά δύο από τους παράγοντες που μπορούσαν να εκτοξεύσουν το φορολογητέο εισόδημα -μισθοδοσία και υψηλότερος τζίρος- βγαίνουν από την εξίσωση.

Πηγή: imerisia.gr