Αντιμέτωποι με ιδιαίτερα τσουχτερά πρόστιμα βρίσκονται όσοι επιχειρηματίες και ελεύθεροι επαγγελματίες υποβάλλουν δήλωση ΦΠΑ αφού πρώτα ενημερωθούν ότι βρίσκονται στο στόχαστρο της ΑΑΔΕ. Η ισχύουσα νομοθεσία προβλέπει αυστηρές κυρώσεις που μπορούν να φτάσουν έως και το 50% του φόρου που αναλογεί στη μη υποβληθείσα δήλωση ή στη διαφορά που προκύπτει από εκπρόθεσμη χρεωστική δήλωση.

Συγκεκριμένα, όταν ο φορολογούμενος δεν έχει υποβάλει δήλωση ΦΠΑ και η παράβαση εντοπιστεί κατά τον έλεγχο, επιβάλλεται κύρωση ίση με το 50% του αναλογούντος φόρου. Το ίδιο ποσοστό εφαρμόζεται και όταν υποβληθεί εκπρόθεσμη αρχική ή τροποποιητική χρεωστική δήλωση μετά την κοινοποίηση εντολής ελέγχου ή πρόσκλησης για παροχή πληροφοριών και έως την κοινοποίηση του προσωρινού διορθωτικού προσδιορισμού φόρου.

Εάν υποβληθεί εκπρόθεσμη (αρχική ή τροποποιητική) χρεωστική δήλωση ΦΠΑ από τη στιγμή της κοινοποίησης της εντολής ελέγχου έως και τον προσωρινό προσδιορισμό ισχύουν τα ακόλουθα:

Πρόστιμο 50%: Επιβάλλεται κύρωση ίση με το 50% του φόρου που προκύπτει προς καταβολή (ή της επιπλέον διαφοράς φόρου).

Τόκοι Εκπρόθεσμης Καταβολής: Παράλληλα, υπολογίζονται κανονικά οι τόκοι εκπρόθεσμης καταβολής (0,73% ανά μήνα) από τη λήξη της νόμιμης προθεσμίας υποβολής.

Απαλλαγή από Αυτοτελή Πρόστιμα: Δεν επιβάλλονται τα σταθερά αυτοτελή πρόστιμα των 250€ ή 500€ (του άρθρου 54), καθώς απορροφώνται από την αναλογική κύρωση του 50%.

Ωστόσο, η νομοθεσία παρέχει κίνητρα οικειοθελούς συμμόρφωσης. Εφόσον η οφειλή εξοφληθεί στο σύνολό της μέσα σε 30 ημέρες από τον προσδιορισμό του φόρου, το πρόστιμο και ο σχετικός τόκος περιορίζονται στο 60% της αρχικής επιβάρυνσης. Επιπλέον, μέσω της διαδικασίας ανεπιφύλακτης αποδοχής των αποτελεσμάτων του φορολογικού ελέγχου, το πρόστιμο μπορεί να μειωθεί περαιτέρω, φτάνοντας έως το 25% του φόρου, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις. Αντίθετα, αν η διόρθωση γίνει πριν την κοινοποίηση εντολής ελέγχου, αποφεύγεται το πρόστιμο του 50% και επιβάλλεται μόνο το διοικητικό πρόστιμο (100, 250 ή 500 ευρώ ).

Η ΑΑΔΕ αξιοποιεί πλέον στο έπακρο τα δεδομένα που διαβιβάζονται στο myDATA, προσυμπληρώνοντας τις δηλώσεις. Τυχόν αποκλίσεις μεταξύ των δηλωθέντων ποσών και των ηλεκτρονικών βιβλίων αποτελούν άμεση αφορμή για την έκδοση εντολής ελέγχου.

Παράλληλα, οι ελεγκτικοί μηχανισμοί διασταυρώνουν αυτόματα στοιχεία από:

- Συναλλαγές μέσω POS και τραπεζικές κινήσεις.

- Συγκρίσεις με τον μέσο όρο και τους δείκτες κερδοφορίας του κλάδου.

- Ασυνήθιστα χαμηλή φορολογική δραστηριότητα ή μηδενικές δηλώσεις.

Η εντατικοποίηση των ηλεκτρονικών διασταυρώσεων έχει ήδη αποτυπωθεί εντυπωσιακά στα φορολογικά έσοδα. Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Οικονομικών, τα μέτρα κατά της φοροδιαφυγής απέφεραν το 2025 πρόσθετα έσοδα περίπου 2,7 δισ. ευρώ, ενώ για τη διετία 2024-2025 το συνολικό δημοσιονομικό όφελος υπολογίζεται σε 3,9 δισ. ευρώ. Τα συνολικά έσοδα από τον ΦΠΑ ανήλθαν πέρυσι σε περίπου 29,2 δισ. ευρώ. Παράλληλα, το λεγόμενο "κενό ΦΠΑ" σημείωσε θεαματική υποχώρηση από 24% το 2019 σε 11,4% το 2023, ενώ για το 2024 και το 2025 οι εκτιμήσεις το τοποθετούν πλέον σταθερά κάτω από το 9%.

Πηγή: capital.gr