Το πρόβλημα των ληξιπρόθεσμων οφειλών παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα «αγκάθια» για τα δημόσια έσοδα. Παρότι ένα σημαντικό μέρος των χρεών θεωρείται ουσιαστικά ανείσπρακτο, τα νέα ληξιπρόθεσμα συνεχίζουν να αυξάνονται, αποτυπώνοντας τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις στην εξυπηρέτηση των φορολογικών τους υποχρεώσεων.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΑΑΔΕ, που επεξεργάστηκε το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή, μέχρι το τέλος Απριλίου 2026 τα συνολικά ληξιπρόθεσμα χρέη προς τη φορολογική διοίκηση διαμορφώθηκαν στα 114,57 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 3,765 δισ. ευρώ σε σχέση με έναν χρόνο πριν.

Ωστόσο, από το σύνολο αυτό, ποσό 35,53 δισ. ευρώ έχει ήδη χαρακτηριστεί ανεπίδεκτο είσπραξης, γεγονός που περιορίζει το πραγματικά εισπράξιμο χαρτοφυλάκιο της ΑΑΔΕ. Στο συγκεκριμένο ποσό περιλαμβάνεται και οφειλή 5,51 δισ. ευρώ από πρόστιμα του πρώην Κώδικα Βιβλίων και Στοιχείων, η οποία χαρακτηρίστηκε ανεπίδεκτη είσπραξης στα τέλη του 2025.

Ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλεί το γεγονός ότι μόνο ένα πολύ μικρό μέρος των πραγματικά εισπράξιμων οφειλών βρίσκεται σήμερα σε καθεστώς ρύθμισης.

Συγκεκριμένα, οι ρυθμισμένες οφειλές ανέρχονται σε μόλις 5,39 δισ. ευρώ, ποσοστό 6,83% του εισπράξιμου ληξιπρόθεσμου υπολοίπου.

Η εικόνα αυτή εξηγεί γιατί η κυβέρνηση και η ΑΑΔΕ δίνουν ιδιαίτερη βαρύτητα στη νέα έκτακτη ρύθμιση των 72 δόσεων, η οποία αναμένεται να ενεργοποιηθεί το επόμενο διάστημα. Η ρύθμιση θα αφορά οφειλές που δημιουργήθηκαν έως το τέλος του 2023 και φιλοδοξεί να δώσει μια ακόμη ευκαιρία σε όσους δεν κατάφεραν να εξυπηρετήσουν τις φορολογικές τους υποχρεώσεις.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι στο τέλος Απριλίου οι οφειλέτες ανήλθαν σε 4.251.967 φυσικά και νομικά πρόσωπα, αριθμός αυξημένος κατά 9.460 ΑΦΜ σε σχέση με έναν χρόνο πριν.

Σε σύγκριση, πάντως, με τον Μάρτιο του 2026 καταγράφηκε σημαντική μείωση κατά 545.788 οφειλέτες, εξέλιξη που αποδίδεται κυρίως στην εξόφληση της πρώτης δόσης του ΕΝΦΙΑ.

Η μεγαλύτερη αύξηση καταγράφεται στις πολύ μικρές οφειλές, μεταξύ 10 και 50 ευρώ, αλλά και στην κατηγορία από 3.001 έως 100.000 ευρώ, ενώ αντίθετα μειώθηκαν οι οφειλέτες με χρέη από 50 έως 3.000 ευρώ.

Η κατανομή των οφειλών αποκαλύπτει ότι το μεγαλύτερο βάρος εξακολουθεί να συγκεντρώνεται σε σχετικά λίγους μεγάλους οφειλέτες

Το 96,57% του συνολικού ληξιπρόθεσμου υπολοίπου προέρχεται από οφειλές άνω των 10.000 ευρώ.

Ακόμη πιο χαρακτηριστικό είναι ότι μόνο οι οφειλές που υπερβαίνουν το 1 εκατ. ευρώ αντιστοιχούν στο 75,53% του συνολικού χρέους, παρότι αφορούν μόλις το 0,24% των οφειλετών.

Στον αντίποδα, εννέα στους δέκα φορολογούμενους που έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές χρωστούν έως 10.000 ευρώ. Ωστόσο, οι συγκεκριμένες οφειλές αντιπροσωπεύουν μόλις το 3,43% του συνολικού χρέους προς την Εφορία.

Το μεγαλύτερο μέρος των ληξιπρόθεσμων οφειλών εξακολουθεί να συγκεντρώνεται στις επιχειρήσεις.

Τα νομικά πρόσωπα οφείλουν συνολικά 71,04 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 62% του συνόλου, ενώ τα φυσικά πρόσωπα χρωστούν 43,53 δισ. ευρώ ή το υπόλοιπο 38%.

Αντίθετα, στις μικρές οφειλές κυριαρχούν τα φυσικά πρόσωπα, καθώς σχεδόν το σύνολο των χρεών έως 50 ευρώ και η μεγάλη πλειονότητα των οφειλών έως 10.000 ευρώ προέρχονται από ιδιώτες.

Στην κορυφή της πυραμίδας βρίσκονται περίπου 6.500 επιχειρήσεις με οφειλές άνω του 1 εκατ. ευρώ, οι οποίες συγκεντρώνουν περισσότερα από 60,7 δισ. ευρώ ληξιπρόθεσμων χρεών.

Η ανάλυση των στοιχείων δείχνει ακόμη ότι περίπου τα δύο τρίτα του πραγματικά εισπράξιμου ληξιπρόθεσμου υπολοίπου αφορούν καθαρά φορολογικές οφειλές, συνολικού ύψους 52,37 δισ. ευρώ.

Το μεγαλύτερο μέρος αυτών αφορά απλήρωτο ΦΠΑ, ενώ ακολουθούν οι οφειλές από φόρο εισοδήματος, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι οι σημαντικότερες εκκρεμότητες προέρχονται από βασικές φορολογικές υποχρεώσεις επιχειρήσεων και νοικοκυριών.

Η ενεργοποίηση της νέας ρύθμισης των 72 δόσεων αποτελεί πλέον το επόμενο βήμα της φορολογικής διοίκησης, με στόχο να αυξηθεί το ποσοστό των ρυθμισμένων οφειλών και να περιοριστεί η συνεχής παραγωγή νέων ληξιπρόθεσμων χρεών, η οποία εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τα δημόσια οικονομικά.

Πηγή: imerisia.gr