Ένα νέο μοντέλο ρύθμισης χρεών προς την Εφορία, που ξεφεύγει από τη λογική των οριζόντιων σχημάτων και εισάγει προσωποποιημένες δόσεις προσαρμοσμένες στο εισόδημα, στην περιουσία και τη φορολογική συνέπεια κάθε οφειλέτη, εξετάζει εκ νέου η κυβέρνηση. Το σχέδιο απευθύνεται κυρίως σε φορολογούμενους που μέχρι πρόσφατα ήταν συνεπείς αλλά βρέθηκαν σε πραγματική, έκτακτη ανάγκη και δεν μπόρεσαν να ανταποκριθούν προσωρινά στις υποχρεώσεις τους, ενώ ταυτόχρονα στοχεύει να αυξήσει τις βιώσιμες ρυθμίσεις και τις πραγματικές εισπράξεις του Δημοσίου από ληξιπρόθεσμα χρέη που σήμερα παραμένουν εκτός κάθε πλαισίου αποπληρωμής.

Τα στοιχεία που έχει στη διάθεσή του το οικονομικό επιτελείο δείχνουν ότι το υφιστάμενο σύστημα ρυθμίσεων δεν αποδίδει τα αναμενόμενα. Παρά το γεγονός ότι τα πραγματικά ληξιπρόθεσμα χρέη προς την Εφορία φτάνουν περίπου στα 85 δισ. ευρώ, σε ρύθμιση βρίσκεται μόλις το 4,03% του ποσού αυτού, δηλαδή περίπου 3,44 δισ. ευρώ. Το υπόλοιπο παραμένει εκτός ρύθμισης, επιβαρύνεται με προσαυξήσεις και οδηγεί, αργά ή γρήγορα, σε αναγκαστικά μέτρα, χωρίς ουσιαστικό δημοσιονομικό αποτέλεσμα και με σημαντικό κοινωνικό κόστος.

Στο οικονομικό επιτελείο και στην ΑΑΔΕ αναγνωρίζουν ότι η πάγια ρύθμιση των 24 δόσεων, που αποτελεί σήμερα το βασικό εργαλείο για τα φυσικά πρόσωπα, δεν ανταποκρίνεται στις πραγματικές συνθήκες της οικονομίας. Η ακρίβεια, οι χαμηλοί μισθοί και οι συσσωρευμένες υποχρεώσεις περιορίζουν δραστικά τις αντοχές των νοικοκυριών. Πολλοί φορολογούμενοι είτε δεν εντάσσονται καθόλου στην πάγια ρύθμιση, είτε τη χάνουν μετά από λίγους μήνες, με αποτέλεσμα τα χρέη να επιστρέφουν στο ληξιπρόθεσμο υπόλοιπο και να ενεργοποιούνται κατασχέσεις και δεσμεύσεις λογαριασμών.

Το νέο μοντέλο που εξετάζεται επιχειρεί να σπάσει αυτό τον φαύλο κύκλο. Η φιλοσοφία του βασίζεται στην εξατομίκευση, στο πρότυπο του εξωδικαστικού μηχανισμού. Αντί για έναν ενιαίο αριθμό δόσεων για όλους, το χρέος θα κατανέμεται σε δόσεις που θα προκύπτουν από το πραγματικό οικονομικό προφίλ του οφειλέτη. Το δηλωθέν εισόδημα, η ύπαρξη ακίνητης περιουσίας, οι καταθέσεις, αλλά και το ιστορικό φορολογικής συνέπειας θα συνυπολογίζονται ώστε να διαμορφώνεται ένα πλάνο αποπληρωμής που να μπορεί πράγματι να τηρηθεί.

Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν πού εντοπίζεται σήμερα η μεγαλύτερη κινητικότητα. Το υψηλότερο ποσοστό των συνολικών ρυθμισμένων οφειλών καταγράφεται σε ποσά έως 10.000 ευρώ. Συγκεκριμένα, στο εύρος από 500 έως 10.000 ευρώ βρίσκεται περίπου το 15,52% των συνολικών ρυθμίσεων, με τις περισσότερες περιπτώσεις να αφορούν χρέη από 2.000 έως 3.000 ευρώ. Πρόκειται κυρίως για φυσικά πρόσωπα που προσπαθούν να τακτοποιήσουν τις υποχρεώσεις τους, αλλά συχνά δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις αυστηρές δόσεις της πάγιας ρύθμισης.

Η εικόνα διαφοροποιείται όταν εξετάζονται χωριστά τα φυσικά και τα νομικά πρόσωπα. Στα φυσικά πρόσωπα παρατηρείται απότομη πτώση των ποσοστών ρύθμισης όταν οι οφειλές ξεπερνούν τις 20.000 ευρώ, γεγονός που συνδέεται άμεσα με την αδυναμία εξυπηρέτησης των υφιστάμενων σχημάτων. Αντίθετα, τα νομικά πρόσωπα εμφανίζουν υψηλότερα ποσοστά ρύθμισης σε μεγαλύτερα ποσά. Περίπου το 21,66% των οφειλών στο εύρος από 10.000 έως 100.000 ευρώ βρίσκεται σε ρύθμιση, ενώ στην κατηγορία από 10.000 έως 20.000 ευρώ το ποσοστό φτάνει στο 25%.

Ιδιαίτερα χαμηλά ποσοστά ρύθμισης καταγράφονται και στα πολύ μικρά ποσά, κάτω των 500 ευρώ. Σε αυτές τις περιπτώσεις, μικρές οφειλές συχνά παραμελούνται, διογκώνονται με προσαυξήσεις και τελικά μετατρέπονται σε χρόνιο πρόβλημα. Το νέο μοντέλο φιλοδοξεί να πιάσει και αυτή την κατηγορία, δίνοντας τη δυνατότητα ευέλικτης αποπληρωμής ώστε να μην αφήνονται μικρά χρέη να εξελίσσονται σε μεγάλες εκκρεμότητες.

Κομβικό στοιχείο του σχεδιασμού είναι η διαφοροποίηση των όρων ανάλογα με την οικονομική δυνατότητα. Για φορολογούμενους με χαμηλά εισοδήματα και περιορισμένη περιουσία προβλέπονται περισσότερες δόσεις και μικρότερη μηνιαία επιβάρυνση, ώστε η ρύθμιση να είναι πραγματικά βιώσιμη. Αντίθετα, για όσους διαθέτουν μεγαλύτερη οικονομική επιφάνεια οι όροι θα είναι αυστηρότεροι, με λιγότερες δόσεις και ταχύτερη αποπληρωμή, ώστε να αποφεύγεται η κατάχρηση της ευελιξίας.

Παράλληλα, το νέο μοντέλο αναμένεται να περιορίσει την ανάγκη για αναγκαστικά μέτρα, τα οποία συχνά δεν αποδίδουν τα προσδοκώμενα έσοδα και επιβαρύνουν περαιτέρω τη σχέση κράτους – πολίτη. Η εμπειρία δείχνει ότι οι κατασχέσεις σε λογαριασμούς φορολογουμένων με περιορισμένα εισοδήματα σπάνια οδηγούν σε ουσιαστικές εισπράξεις, ενώ εντείνουν την οικονομική ασφυξία και την κοινωνική δυσαρέσκεια. Αντίστοιχες πρακτικές εφαρμόζονται ήδη σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, όπου η αντιμετώπιση των φορολογικών χρεών προσαρμόζεται στις δυνατότητες του κάθε πολίτη. Εκεί, ο αριθμός των δόσεων δεν είναι προκαθορισμένος, αλλά προκύπτει από την ικανότητα του οφειλέτη να τηρεί τη ρύθμιση σε βάθος χρόνου, που αποτελεί και τον βασικό στόχο της φορολογικής διοίκησης.

Πηγή: newmoney.gr