Ενώπιον ενός νέου κύκλου πιέσεων για γενναία διευθέτηση των χρεών βρίσκονται τα υπουργεία Οικονομικών και Εργασίας, καθώς οι επαγγελματικοί φορείς ζητούν εκ νέου ρύθμιση οφειλών σε 72 ή ακόμη και σε 120 δόσεις.

Το αίτημα, το οποίο αναμένεται να τεθεί μετ’ επιτάσεως ενόψει των ανακοινώσεων του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ, έρχεται σε μια στιγμή που τα στοιχεία της ΑΑΔΕ και του ΕΦΚΑ αναδεικνύουν το χαμηλό ενδιαφέρον για τις ισχύουσες ρυθμίσεις και τη διογκούμενη δυσκολία είσπραξης των ληξιπρόθεσμων.

Οι αριθμοί είναι αποκαλυπτικοί: οι ληξιπρόθεσμες προς την Εφορία έχουν ξεπεράσει τα 110 δισ. ευρώ, εκ των οποίων μόλις 3,6 δισ. ευρώ βρίσκονται σε ρύθμιση.

Στον ΕΦΚΑ, το συνολικό υπόλοιπο χρεών φτάνει τα 49,7 δισ. ευρώ, με διακανονισμένα περίπου 4,9 δισ. ευρώ. Το πρόβλημα γίνεται ακόμη πιο έντονο αν συνυπολογιστεί ότι σχεδόν ένα στα τέσσερα ευρώ οφειλής προς την Εφορία και δύο στα δέκα ευρώ προς τον ΕΦΚΑ χαρακτηρίζονται πλέον «ανεπίδεκτα είσπραξης», δηλαδή δεν αναμένεται να ανακτηθούν ποτέ.

Στην ανάλυση της σύνθεσης των ρυθμισμένων ποσών προκύπτει ότι η μεγαλύτερη συγκέντρωση εντοπίζεται στα μεσαία χρέη, κυρίως μεταξύ 500 και 10.000 ευρώ, με ιδιαίτερα υψηλή συμμετοχή στις οφειλές των 2.000 έως 3.000 ευρώ.

Οι ιδιώτες τείνουν να ρυθμίζουν μικρομεσαία ποσά, ενώ οι επιχειρήσεις επιλέγουν συχνότερα να εντάξουν σε διακανονισμό χρέη μεγαλύτερου μεγέθους, από 10.000 έως 100.000 ευρώ, με το υψηλότερο ποσοστό στην κατηγορία 10.000 – 20.000 ευρώ.

Αντιθέτως, τόσο οι πολύ μικρές οφειλές, κάτω των 500 ευρώ, όσο και οι πολύ μεγάλες, άνω των 20.000 ευρώ για τα φυσικά πρόσωπα και των 150.000 ευρώ για τα νομικά, παραμένουν στην συντριπτική πλειονότητά τους εκτός ρύθμισης.

Το γεγονός ότι το ποσοστό των διακανονισμένων οφειλών είναι τόσο χαμηλό αποδίδεται, σύμφωνα με λογιστές και παράγοντες της αγοράς, σε έναν συνδυασμό παραγόντων.

Πρώτος λόγος είναι η αδυναμία πολλών φορολογουμένων και επιχειρήσεων να παραμείνουν συνεπείς στις καταβολές, ιδίως σε μια περίοδο όπου η ρευστότητα είναι περιορισμένη.

Δεύτερος, ο περιορισμένος αριθμός δόσεων της πάγιας ρύθμισης, που φθάνει έως τις 24 για τις τρέχουσες οφειλές, γεγονός που καθιστά ασφυκτική την αποπληρωμή.

Τρίτος, το υψηλό κόστος εξυπηρέτησης των ήδη ρυθμισμένων ποσών, σε συνδυασμό με την παράλληλη επιβάρυνση από τις νέες φορολογικές και ασφαλιστικές υποχρεώσεις που τρέχουν κάθε μήνα.

Όλα αυτά έχουν ως αποτέλεσμα αρκετοί οφειλέτες να εγκαταλείπουν πρόωρα τις ρυθμίσεις, με συνέπεια να χάνουν τις όποιες διευκολύνσεις είχαν εξασφαλίσει.

Στο πλαίσιο αυτό, το υπουργείο Εργασίας σχεδιάζει νέο σύστημα ρυθμίσεων «α λα καρτ» για τις οφειλές προς τον ΕΦΚΑ. Η καινοτομία έγκειται στο ότι ο διακανονισμός δεν θα βασίζεται πλέον σε οριζόντια κριτήρια, αλλά θα λαμβάνει υπόψη το οικονομικό προφίλ και τη δυνατότητα αποπληρωμής κάθε οφειλέτη. Για την υλοποίηση του σχεδίου θα επιστρατευθούν ιδιωτικές εταιρείες, οι οποίες θα αναλάβουν ρόλο στη διαχείριση, κατόπιν διεθνούς διαγωνισμού.

Παράλληλα, η ΑΑΔΕ ετοιμάζεται να περάσει σε μια νέα εποχή από το 2026, μέσω του συστήματος PARE (Payment capacity – Attitude – Recency – Event), το οποίο θα ενσωματωθεί στο πληροφοριακό σύστημα Eispraxis. Το εργαλείο αυτό φιλοδοξεί να αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται τα ληξιπρόθεσμα, δίνοντας έμφαση στην ψηφιακή παρακολούθηση και στην εξατομικευμένη διαχείριση. Με τον τρόπο αυτόν, η φορολογική διοίκηση ευελπιστεί ότι θα βελτιώσει την αποδοτικότητα των εισπράξεων και θα περιορίσει το «βουνό» των ανεξόφλητων υποχρεώσεων.

Η πίεση της αγοράς για νέες διευκολύνσεις αναμένεται να ενταθεί όσο πλησιάζει η ΔΕΘ, με τους επιχειρηματικούς φορείς να προειδοποιούν ότι χωρίς ουσιαστική επιμήκυνση των δόσεων και πιο ευέλικτα σχήματα, μεγάλος αριθμός επαγγελματιών και νοικοκυριών θα παραμείνει εγκλωβισμένος στο καθεστώς των ληξιπρόθεσμων.

Η κυβέρνηση καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη για εισπραξιμότητα και στη στήριξη της πραγματικής οικονομίας, σε μια περίοδο που οι αντοχές της αγοράς φαίνεται να δοκιμάζονται εκ νέου.

Πηγή: imerisia.gr