Απαλλαγή από το Φόρο μεταβίβασης ακινήτων σε αναγκαστική απαλλοτρίωση υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου ή Ν.Π.Δ.Δ. με δαπάνες τρίτου προσώπου.

Υπ. Οικ. Πολ. 1120/28.07.2017

Κατόπιν ερωτημάτων που έχουν υποβληθεί για το ανωτέρω θέμα, σας γνωρίζουμε τα ακόλουθα:

Σύμφωνα με τη διάταξη της περίπτωσης ε' της παραγράφου 3 του άρθρου 1 του α.ν. 1521/1950, η αναγκαστική απαλλοτρίωση ακινήτου για δημόσια ωφέλεια εμπίπτει στην έννοια του όρου μεταβίβαση για την επιβολή φ.μ.α. και γι' αυτό υπόκειται σε φόρο.

Με την υποπερίπτωση ε) της περίπτωσης Β της παραγράφου 1 του άρθρου 4 του α.ν. 1521/1950 ορίζεται ότι στην περίπτωση αυτή ο φόρος μεταβίβασης μειώνεται στο μισό, σύμφωνα δε με το εδάφιο δ' της παραγράφου 1 του άρθρου 5 του ιδίου νόμου βαρύνει τον υπόχρεο προς πληρωμή της αποζημίωσης. Επιπλέον, στην παράγραφο 6 του άρθρου 7 ορίζεται ότι η δήλωση φόρου μεταβίβασης επιδίδεται από τον υπόχρεο προς πληρωμή αποζημίωσης ή από εκείνους που ενεργούν κατά το νόμο για λογαριασμό του πριν την καταβολή της προσωρινά ή οριστικά καθορισμένης αποζημίωσης και καταβάλλεται από αυτούς ο φόρος μεταβίβασης που αναλογεί.

Η παρακατάθεση της αποζημίωσης που προσδιορίστηκε προσωρινά ή οριστικά απαγορεύεται, αν δεν προσκομιστεί κυρωμένο αντίγραφο της δήλωσης που υποβλήθηκε.

Σύμφωνα με την περίπτωση ζ του άρθρου 6 του α.ν. 1521/1950 απαλλάσσεται από το φόρο μεταβίβασης η αναγκαστική απαλλοτρίωση ακινήτου για δημόσια ωφέλεια υπέρ του Δημοσίου και των Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου. 

Ενόψει των ανωτέρω καθίσταται σαφές ότι, όταν η αναγκαστική απαλλοτρίωση για δημόσια ωφέλεια έχει κηρυχθεί υπέρ του δημοσίου ή Ν.Π.Δ.Δ., χορηγείται απαλλαγή από το φόρο όχι όμως και απαλλαγή του τρίτου προσώπου, που είναι υπόχρεο για την καταβολή της αποζημίωσης, από την υποχρέωση υποβολής της οικείας δήλωσης. Σε αντίθετη περίπτωση, όταν η αναγκαστική απαλλοτρίωση για δημόσια ωφέλεια δεν έχει κηρυχθεί υπέρ του δημοσίου ή Ν.Π.Δ.Δ., ο φόρος καταβάλλεται μειωμένος στο μισό.